Covering index — khi query không cần chạm bảng

Dashboard “Lịch hẹn hôm nay theo bác sĩ” chỉ cần id, patient_name, scheduled_start_at — filter doctor_id + date. Đã có index (doctor_id, scheduled_start_at). EXPLAIN vẫn báo hàng nghìn rows examined, latency cao.

Thiếu một khái niệm: covering index — index chứa đủ cột query cần, MySQL trả kết quả từ index tree mà không nhảy sang clustered index lấy từng row (bài 49).

Index-only access là gì

InnoDB secondary index leaf node lưu index columns + primary key của row. Query chỉ cần các cột đã nằm trong index → optimizer có thể dùng index-only scan (EXPLAIN Using index).

-- Index chỉ (doctor_id, scheduled_start_at)
SELECT id, patient_id, scheduled_start_at
FROM appointment
WHERE doctor_id = ? AND DATE(scheduled_start_at) = ?;

patient_id không trong index → cho mỗi match phải lookup clustered index (random I/O). Nhiều appointment một ngày → chậm.

Covering — thêm cột SELECT vào index (MySQL không có INCLUDE như SQL Server; thêm vào composite):

CREATE INDEX idx_appt_doctor_day_covering
  ON appointment (doctor_id, scheduled_start_at, patient_id, id);

Giờ id, patient_id, scheduled_start_at đều trên index leaf → Using index, ít đụng bảng chính.

Trade-off: index rộng hơn → insert/update nặng hơn, disk lớn hơn. Cover những query đọc rất nhiều, không cover mọi cột bảng.

Thứ tự cột trong composite index — leftmost prefix

Index (A, B, C) phục vụ:

WHERE A
WHERE A AND B
WHERE A AND B AND C

Không phục vụ hiệu quả WHERE B alone hoặc WHERE C alone (trừ index scan toàn bộ).

Quy tắc thực chiến:

Cột equality filter trước (doctor_id = ?, clinic_id = ?)
Cột range sau (scheduled_start_at BETWEEN ...)
Cột chỉ xuất hiện trong SELECT (covering) cuối

-- ✅ doctor equality + time range + cover columns
(doctor_id, scheduled_start_at, patient_id, id)

-- ❌ đặt scheduled_start_at trước doctor_id khi query luôn filter doctor_id
(scheduled_start_at, doctor_id, ...)

DATE(scheduled_start_at) = ? trên column có thể phá dùng index — function wrap column. Prefer scheduled_start_at >= '2026-05-29' AND scheduled_start_at < '2026-05-30'.

Đọc EXPLAIN — không đủ “có index”

EXPLAIN SELECT id, patient_id, scheduled_start_at
FROM appointment
WHERE doctor_id = '...'
  AND scheduled_start_at >= '2026-05-29'
  AND scheduled_start_at < '2026-05-30';

Quan sát:

key: index nào được chọn
Extra: Using index → covering / index-only
Không có Using index nhưng key có → vẫn có thể lookup bảng nhiều lần

Covering không thay thế selectivity — index vô ích nếu query trả về nửa bảng (optimizer có thể chọn full scan, bài 49).

Takeaway

Query hot chỉ đọc vài cột: mở EXPLAIN, tìm Using index. Nếu không có — xem composite order (equality → range → SELECT columns) và tránh function trên indexed column. Cover có chủ đích, không nhồi hết bảng vào một index.

Bài tiếp theo: Read replica lag — đọc stale sau khi write